احمد مجد الاسلام كرمانى

3

سفرنامه كلات ( فارسى )

عامه از دولت كردند و دولت بناچار مستدعيات آنها را پذيرفته و آنها را با فرمان و اطمينان به شهر اعاده داده ولى عين الدوله فرمان پادشاهى را نسيا منسيا گذاشته و كان لم يكن انگاشته و هرچه زيادتر در اجراء آن اصرار مينمودند بر آنكار ميافزود و بعلاوه در مقام طرد و تبعيد رؤساى ( روليسيون ) و سرسلسله‌هاى آزادىطلبان برآمده جدا بر ضد طايفه ( لبرال ) اقدامات ميكرد و چند نفر از درباريها را كه در حمايت استبداد و رعايت ظلم و بيداد با او همداستان بودند با خود همدست نموده بعضى از دانشمندان وزراء دربارى را بعنوان‌هاى مختلفه از دار الخلافه تبعيد نمودند چنان كه سعد الدوله « 1 » وزير تجارت كه شخص خيرخواه و وطن‌پرست و آگاه بود

--> بيرون ريختند اين حادثه بهانه‌ئى بدست مخالفان دولت داد فرداى آن روز ( 13 شوال 1323 ) بازار تهران تعطيل شد و بازاريان در مسجد شاه جمع شدند گروهى نيز با بازاريان همصدا شده عزل علاء الدوله را خواستار گرديدند ، امام جمعه براى جلب مخالفان كوشش كرد و بحيله‌هاى چند متوسل گرديد ولى چون ثمرى نبخشيد سختگيرى دولت زيادتر شد ، اين سختگيريها بمهاجرت طباطبائى و بهبهانى و سيد جمال افجه و صدر العلماء و جمعى از روحانيون به حضرت عبد العظيم گرديد بهواخواهى علماء از طرف مردم بازار تظاهراتى آغاز شد بازار تعطيل شد و گروهى از طلاب نيز به حضرت عبد العظيم رفتند و هر روز بر تعداد متحصنان افزوده ميشد ، مقصود عمده متحصنان عزل علاء الدوله و مسيو نوز و برقرارى عدالتخانه بود عين الدوله بانواع وسايل تهديد و تطميع و وعده وعيد تمسك شد نتيجه نبخشيد بالاخره پس از يك ماه تحصن شاه بمستدعيات آنان جواب مساعد گفته وعده تشكيل عدالتخانه داد و روز جمعه 16 ذيقعده 1323 آقايان با احترام بسيار بتهران بازگشتند . ( جلد اول رهبران مشروطه صفحه 121 - 120 ) ( 1 ) - ميرزا جواد خان فرزند ميرزا جبار ناظم المهام در 11 صفر 1257 ق ( ارديبهشت 1220 ش ) در خوى متولد شد در سال 1285 بتهران آمد و وارد خدمت وزارت خارجه شد در سال 1291 بعنوان مترجم باتفاق هيئتى كه برياست حسام السلطنه عازم قفقاز بود رهسپار آنديار گشت و در اين مسافرت بود كه فن تلگراف را آموخت و پس از بازگشت بايران در تبريز موفق بگسترش تلگراف گرديد و چون كارش مورد توجه وليعهد ( مظفر الدين ميرزا ) واقع گشت به لقب سعد الدوله ملقب گرديد در سال 1307 امتياز به كار انداختن درشكه عمومى را به مدت 50 سال از شاه گرفت و 30 دستگاه درشكه وارد كرد و به كار مشغول شد در بهار سال 1312 ق براى تشكيل نمايشگاه به بروكسل رفت و در زمان -